Önemli Gelişmeler

İstanbul Takas ve Saklama Bankası (Takasbank), sosyal medya ile bazı yayın organlarında Takasbank Para Piyasası (TPP) ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) işlemlerine dair öne sürülen iddialara ilişkin kapsamlı bir bilgilendirme yaptı. Kurum, belirli kişi veya kuruluşlara kendi kaynaklarından finansman sağlandığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve tüm işlemlerin organize piyasa kuralları çerçevesinde gerçekleştirildiğini bildirdi.

Açıklamada, TPP'nin banka tarafından işletilen organize bir para piyasası olduğu ancak Takasbank'ın bu sistemde borç alan veya borç veren taraf olarak bulunmadığı vurgulandı. İşlemlerin, alıcı ve satıcı üyelerin birbirini görmediği 'kör havuz' sistemiyle yürütüldüğü, bu sebeple herhangi bir kurumun kaynaklarının önceden belirlenmiş bir borçluya aktarılmasının operasyonel açıdan imkansız olduğu kaydedildi. Aynı çerçevede, İşsizlik Sigortası Fonu'nun da TPP üzerinden herhangi bir yatırım fonuna özel finansman aktarmasının teknik olarak mümkün olmadığı ifade edildi.

Piyasadaki risk yönetimine değinen Takasbank, TPP'de gerçekleştirilen tüm borçlanmaların yüksek teminat karşılığında yapıldığını belirtti. Piyasada yer alan yaklaşık 240 milyar liralık işleme karşılık sistemde 450 milyar lira tutarında teminat bulunduğu açıklandı. Bu teminatların yaklaşık yüzde 84'ünün banka teminat mektuplarından oluştuğu, pay senetlerinin payının ise yüzde 1,5'in altında kaldığı aktarıldı. Fiyatında olağan dışı hareketlilik gözlenen pay senetlerinin teminat olarak kabul edilmediği ve bugüne dek hiçbir temerrüt veya kurum zararı yaşanmadığı bildirildi.

Açıklamada ayrıca Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) hakkındaki iddialara yer verildi. Fonun 7 Temmuz 2025'te TEFAS'ta işleme açıldığı, izahnamesinde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onayı bulunmayan bir değişiklik tespit edilmesi üzerine 1 Ağustos 2025'te alımlara kapatıldığı belirtildi. SPK onay sürecinin tamamlanmasıyla fonun 12 Ağustos 2025'te yeniden işleme açıldığı ifade edilerek, fonun 11 ay boyunca onaysız işlem gördüğü iddiasının asılsız olduğu kaydedildi.

Öne Çıkan Noktalar

  • Takasbank, TPP'de borçlu veya alacaklı taraf olmadığını, tarafların birbirini görmediği kapalı sistemde hiçbir kuruma özel kaynak aktarılamayacağını belirtti.
  • TPP'deki 240 milyar liralık işlem hacmine karşılık 450 milyar liralık teminat bulunduğu ve bugüne kadar herhangi bir temerrüt meydana gelmediği vurgulandı.
  • Tera Portföy fonunun TEFAS'ta 11 ay boyunca SPK onaysız işlem gördüğü iddiası yalanlanarak, onay sürecinde işlemlerin geçici olarak durdurulduğu açıklandı.

Neden Önemli?

Sermaye piyasalarının güvenilirliği, para piyasası mekanizmalarının şeffaf ve kurallara bağlı işlemesine dayanmaktadır. Takasbank'ın sunduğu veriler, organize para piyasasında kullanılan yüksek teminat oranlarını ortaya koyarak hem sistemik risk iddialarını bertaraf etmekte hem de fon kaynaklarının denetimli yapısına dair kamuoyunu doğrudan aydınlatmaktadır.