Önemli Gelişmeler

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), kuru üzüm üreticisinin merakla beklediği alım fiyatlarını geçtiğimiz hafta duyurdu. TMO, 10 numara çekirdeksiz kuru üzüm için kilogram başına 100 lira, 9 numara için 95 lira, 8 numara için 90 lira ve 7 numara için 85 lira fiyat belirledi. Bu fiyatlar, TARİŞ’in tüm ürün gruplarında açıkladığı 80 liralık avans fiyatının kağıt üzerinde üzerinde görünse de, sahadaki gerçekler farklı bir tablo çiziyor.

Üretici temsilcileri, bu yıl 9-10 kalitede ürünün yok denecek kadar az olduğunu, rekoltenin yüzde 80-90’ının düşük kalitede olduğunu vurguluyor. Bu durum, çiftçinin TMO’nun yüksek kalibreli üzümler için belirlediği fiyatlardan yararlanmasını zorlaştırıyor. Serbest piyasada kuru üzüm fiyatları 60-70 lira bandında seyrederken, üreticinin bu yılki 150 liralık beklentisi ne TARİŞ ne de TMO tarafından karşılanabildi.

Salihli Ziraat Odası Başkanı Cem Yalvaç, Manisa ve çevresinde bu yıl rekoltenin yüksek, ancak ürün kalitesinin düşük olduğunu belirtti. Bölgede yaklaşık 300 bin ton rekolte beklediklerini ifade eden Yalvaç, yüksek rekolte nedeniyle asmaların üzüm tanelerini yeterince büyütemediğini, sıcak hava ve hızlı kuruma nedeniyle tanelerin küçük kaldığını ve şeker oranının beklenen seviyeye ulaşmadığını kaydetti. Yalvaç, “Bizde 10 numara, 9 numara üzüm yok. Üzümlerin geneli 7-7,5 ila 8 numara arasında. Bu nedenle TMO’nun açıkladığı 100 liralık 10 numara fiyatının üreticinin büyük bölümü açısından gerçekçi bir karşılık bulmayacak” dedi. Yalvaç, üreticinin eline geçecek fiyatın kilo başına 70-80 lira civarında kalabileceğini öngörerek, TMO ve TARİŞ eksperlerinin ürünleri değerlendirirken bu yılın yüksek rekolte ve düşük kalite koşullarını dikkate alması gerektiğini vurguladı.

Üreticinin sürdürülebilir biçimde bağcılık yapabilmesi için açıklanan alım fiyatlarının yeterli olmadığını savunan Yalvaç, devletin üreticinin ürününü kime sattığına bakmaksızın kilogram başına en az 15-20 lira prim vermesi gerektiğini dile getirdi. Yalvaç, aksi takdirde bağcılık ve çiftçilik açısından çok zor bir döneme girileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, kuru üzümde üreticinin yaşadığı temel sorunun sadece alım fiyatı olmadığını, Türkiye’nin dünya pazarındaki rekabet gücünü koruyabilmesi için üretim maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini de ekledi.

Öne Çıkan Noktalar

  • TMO'nun 10 numara kuru üzüm için açıkladığı 100 liralık alım fiyatı, bu yılki düşük ürün kalitesi nedeniyle üreticilerin büyük çoğunluğu için geçerli olmayacak.
  • Manisa bölgesinde beklenen 300 bin tonluk yüksek rekolteye rağmen, üzümlerin %80-90'ının 7-8 numara kalitesinde olması, çiftçinin eline geçecek ortalama fiyatı 70-80 lira bandına düşürüyor.
  • Üreticiler, bağcılığın sürdürülebilirliği için devletten kilogram başına 15-20 lira prim desteği ve üretim maliyetlerinin düşürülmesini talep ediyor.

Neden Önemli?

Kuru üzüm, Türkiye ekonomisi ve tarımı için stratejik öneme sahip bir üründür. Dünya kuru üzüm pazarında önemli bir yere sahip olan Türkiye'de, üreticilerin yaşadığı bu fiyat ve kalite sorunu, hem çiftçilerin geçim kaynaklarını doğrudan etkilemekte hem de uzun vadede bağcılığın sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Açıklanan alım fiyatlarının, üretim maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalması ve düşük kaliteli ürünlerin çoğunlukta olması, çiftçilerin gelir beklentilerini ciddi şekilde düşürmüştür. Bu durum, tarımsal üretimin devamlılığı ve Türkiye'nin küresel rekabet gücü açısından kritik bir dönemeç oluşturmaktadır. Üreticilere yönelik ek destekler ve maliyet düşürücü önlemler alınmadığı takdirde, sektörde ciddi sıkıntılar yaşanması kaçınılmaz görünmektedir.