Önemli Gelişmeler

Küresel petrol piyasalarında yaşanan jeopolitik gelişmeler iç piyasadaki akaryakıt pompa fiyatlarını yukarı yönlü baskılamaya devam ediyor. Litre fiyatlarının 99,99 TL sınırını aşarak 3 haneli rakamlara ulaşma ihtimali, Türkiye genelinde faaliyet gösteren akaryakıt istasyonlarını teknik bir telaşın ortasına itti. Sektör temsilcileri, mevcut pompa sayaç altyapısının büyük bölümünün iki haneli birim fiyat gösterimi için tasarlandığını, fiyatların 100 TL ve üzerine çıkması halinde saha operasyonlarında ve otomasyon sistemlerinde kilitlenmeler yaşanabileceğini belirtiyor.

Türkiye genelinde lisanslı olarak faaliyetini sürdüren yaklaşık 14 bin akaryakıt istasyonunda toplam 75 bin ile 80 bin adet arasında aktif pompa kullanılıyor. Saha envanteri incelendiğinde pompaların mevcut durumu şu şekilde özetleniyor:

  • Eski tip manuel pompalar: Pompaların yaklaşık üçte birini oluşturan bu mekanik sayaçlar 3 haneli fiyat gösteremiyor ve tamamen yenilenmesi gerekiyor. Bir adet manuel pompanın güncel standartlarda yenisiyle değiştirilmesi pompa başına 7 bin dolar yatırım gerektiriyor.
  • İki haneli dijital pompalar: Pompaların diğer üçte birlik kısmı dijital ekrana sahip olsa da anakart ve yazılım mimarisi nedeniyle en fazla 99,99 TL'ye kadar destek sunuyor. Bu cihazların 1500 dolar birim maliyetle kart ve otomasyon revizyonundan geçmesi şart koşuluyor.
  • 3 haneli gösterime hazır pompalar: Son yıllarda kurulan veya altyapısı güncellenen kalan üçte birlik bölüm ise 100 TL ve üzeri fiyat gösterimine hazır bulunuyor.

Tüm bu teknik dönüşümün akaryakıt sektörüne getireceği toplam maliyetin kabaca 212,5 milyon doları bulacağı hesaplanıyor. Sektör temsilcileri, olası bir otomasyon aksaklığının önüne geçebilmek adına Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile yoğun bir görüşme trafiği yürütüyor.

Öne Çıkan Noktalar

  • Türkiye'deki 14 bin lisanslı istasyonda yer alan 75-80 bin pompanın yalnızca üçte biri 3 haneli fiyat gösterimine hazır durumda.
  • Eski tip manuel pompaların yenilenmesi pompa başı 7 bin dolar, dijital pompaların revizyonu ise 1500 dolar maliyet çıkarıyor.
  • Sektördeki toplam altyapı dönüşüm maliyetinin 212,5 milyon doları bulacağı öngörülürken, EPDK ile görüşmeler sürdürülüyor.

Neden Önemli?

Akaryakıt litrelik fiyatlarının 100 TL eşiğini geçmesi durumunda sayaçların ve otomasyon sistemlerinin kilitlenmesi, akaryakıt satışlarının durma noktasına gelmesine neden olabilir. Zaten dar kar marjlarıyla mücadele eden bayiler ve dağıtım şirketleri için 212,5 milyon dolarlık altyapı dönüşüm yükü ağır bir finansal getiri oluşturuyor. EPDK ile yürütülen temaslar, muhtemel bir fiyat artışında istasyonlarda yaşanabilecek operasyonel kilitlenmelerin önüne geçilmesi ve sahaya makul bir dönüşüm süresi tanınması açısından kritik önem taşıyor.